كارشناس برنامه «گنج سعادت» رادیو معارف: زهد می‌تواند زمینه تقویت سلامت اخلاقی مدیران را فراهم كند؛ زیرا فردی كه اسیر منفعت‌طلبی و وابستگی‌های مادی نیست، آمادگی بیشتری برای پایبندی به اصول و انجام مسئولیت‌های اجتماعی خواهد داشت.
به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، حجت‌الاسلام استاد محمدهادی فلاح در برنامه «گنج سعادت»، با اشاره به جایگاه زهد در اخلاق اسلامی، آن را فراتر از كناره‌گیری از دنیا دانست و اظهار كرد: زهد می‌تواند همچون سپر، نیزه و شمشیری در برابر فریب‌های شیطانی و جاذبه‌های فریبنده دنیا عمل كند و انسان را در مقابله با تعلقات نفسانی یاری دهد.
وی افزود: انسان در مسیر زندگی با جاذبه‌ها و خواسته‌های گوناگونی روبه‌روست كه ممكن است او را از اهداف اصلی و ارزش‌های اخلاقی دور كنند. زهد با تقویت خودسازی و مهار وابستگی‌های درونی، زمینه مقاومت در برابر این جاذبه‌ها را فراهم می‌كند.
فلاح با رد این تصور كه زهد لزوماً به معنای سختی كشیدن و محرومیت است، آرامش باطنی را از آثار مهم این فضیلت اخلاقی برشمرد.
وی با اشاره به تعدد خواسته‌ها و پراكندگی ذهن انسان در مواجهه با مظاهر گوناگون دنیا بیان كرد: هنگامی كه تعلقات متعدد بر زندگی انسان غلبه می‌كنند، ممكن است آرامش درونی او تحت تأثیر قرار گیرد. زهد با جهت دادن به خواسته‌ها و نزدیك كردن انسان به وحدت و توحید، می‌تواند به انسجام درونی و آرامش نفس كمك كند.
این استاد اخلاق همچنین میان زهد و آزادی درونی ارتباط برقرار كرد و گفت: هرچه وابستگی انسان به مظاهر دنیوی كمتر باشد، آزادی او در تصمیم‌گیری و انتخاب مسیر زندگی بیشتر خواهد بود. در مقابل، تعلقات شدید می‌توانند قدرت انتخاب را محدود كنند و انسان را در برابر جاذبه‌های مادی آسیب‌پذیر سازند.
زهد؛ شرطی مهم برای مدیریت سالم و خدمت به جامعه
فلاح با تبیین جایگاه زهد در اخلاق اجتماعی، آن را از ویژگی‌های مهم برای افرادی دانست كه مسئولیت مدیریت و خدمت به جامعه را بر عهده دارند.
وی اظهار كرد: كسی كه می‌خواهد در مسیر حق و عدالت خدمت كند، باید در برابر وسوسه‌های دنیوی و جاذبه‌های مالی مقاوم باشد تا منافع شخصی و تعلقات مادی، او را از انجام مسئولیت‌هایش منحرف نكند.
این استاد اخلاق افزود: زهد می‌تواند زمینه تقویت سلامت اخلاقی مدیران را فراهم كند؛ زیرا فردی كه اسیر منفعت‌طلبی و وابستگی‌های مادی نیست، آمادگی بیشتری برای پایبندی به اصول و انجام مسئولیت‌های اجتماعی خواهد داشت.
بر این اساس، زهد در نگاه اخلاقی مطرح‌شده در این برنامه، تنها فضیلتی فردی نیست، بلكه می‌تواند در نحوه تصمیم‌گیری، مواجهه با منافع شخصی و كیفیت خدمت‌رسانی به جامعه نیز نقش داشته باشد.
زهد با فقر و محرومیت تفاوت دارد
فلاح در تبیین یكی از نكات اساسی درباره مفهوم زهد، بر تفاوت میان این فضیلت اخلاقی و وضعیت اقتصادی افراد تأكید كرد و گفت: بحث زهد، بحث نداشتن مال و امكانات یا استفاده نكردن از نعمت‌های دنیا نیست؛ بلكه مسئله اصلی، خودسازی و رهایی از وابستگی قلبی به دارایی‌هاست.
وی افزود: ممكن است فردی از امكانات و ثروت برخوردار باشد، اما اجازه ندهد دارایی‌هایش بر قلب، ارزش‌ها و تصمیم‌های او حاكم شوند. در مقابل، تعلقات دنیوی صرفاً به افراد ثروتمند محدود نیست و هر انسانی، در هر سطحی از زندگی، می‌تواند با مسئله وابستگی‌های نفسانی روبه‌رو باشد.
این استاد اخلاق خاطرنشان كرد: زهد در هر سطحی از زندگی، از برخورداری از امكانات ساده تا داشتن ثروت فراوان، معنا پیدا می‌كند. معیار اصلی آن است كه انسان در استفاده از امكانات، اسیر آنها نشود و ارزش‌های اخلاقی و معنوی خود را تحت تأثیر منافع مادی قرار ندهد.
