هدایت قرآنی باید در عمل و زندگی ما دیده شود

مسعود پزشكیان با اشاره به جایگاه قرآن در هدایت فردی و اجتماعی اظهار داشت: امروز در جامعه ما افراد بسیاری هستند كه حافظ و قاری قرآن‌اند و روزبه‌روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود، این بركتی بزرگ و نشان از زحمات عزیزانی است كه در مسیر آموزش و گسترش معارف قرآنی تلاش می‌كنند.

1403/12/27
|
09:04

پزشكیان كه یكشنبه شب در سی‌امین آیین تكریم خادمان قرآن كریم سخن می گفت، ادامه داد: اما نكته‌ای كه باید به آن توجه كرد، این است كه حضور قرآن در جامعه تنها به حفظ و قرائت محدود نشود، بلكه باید در عمل و سبك زندگی ما نمایان شود.

رئیس جمهور با استناد به آیه ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم، خاطرنشان كرد: این آیه می‌فرماید این قرآن به راهی هدایت می‌كند كه استوارترین و برترین مسیر است، اما اگر ما قرآن را چراغ راه می‌دانیم، چگونه است كه در جامعه‌مان هنوز در بسیاری از ابعاد دچار ضعف هستیم؟ چرا باید در علم، در اخلاق، در رفتار و در مدیریت با چالش‌هایی روبه‌رو باشیم؟

پزشكیان با تأكید بر اهمیت پیوند دانش قرآنی با عمل اجتماعی تصریح كرد: مشكل اصلی، فاصله‌ای است كه بین دانستن و عمل كردن به قرآن وجود دارد. ما ادعا می‌كنیم كه قرآن راه هدایت را به ما نشان می‌دهد و انسان را به اوج می‌رساند، اما اگر در عمل، نشانه‌ای از این هدایت در زندگی فردی و اجتماعی ما دیده نشود، باید در رفتار خود بازنگری كنیم.

رئیس جمهور با اشاره به ضرورت هماهنگی بین دانش قرآنی و سبك زندگی خاطرنشان كرد: نمی‌توان مدعی بود كه قرآن، راه را روشن می‌كند، اما جامعه‌ای داشت كه در مدیریت، در اخلاق، در عدالت اجتماعی و در رفتار دچار چالش باشد. اگر از قرآن آگاهی داریم، اما در عمل آن را جاری نمی‌كنیم، این نشان‌دهنده یك شكاف عمیق است كه باید پر شود.

او با اشاره به تفسیر امام صادق علیه‌السلام درباره هدایت و مسیر زندگی اظهار داشت: در روایات آمده است كه اگر مسلمانان تنها به دو آیه قرآن توجه كنند، می‌توانند مسیر صحیح زندگی خود را پیدا كنند و به جایگاهی كه انتظارشان را می‌كشد، برسند. این دو آیه بیان می‌كنند كه لا إله إلا الله بشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون أحسنه، أولئك الذین هداهم الله و أولئك هم أولوا الألباب.

رئیس جمهور با تأكید بر اهمیت گوش دادن به سخن حق خاطرنشان كرد: این آیه به دو اصل اساسی اشاره دارد. اول اینكه انسان باید حرف دیگران را بشنود و اگر درست بود، بپذیرد و اگر نادرست بود، بدون ایجاد درگیری و نزاع آن را رد كن، اما متأسفانه ما یاد نگرفته‌ایم كه با یكدیگر بنشینیم و سخنان هم را بشنویم. اگر فردی سخن درستی می‌گوید، باید گوش داد و اگر قابل قبول نبود، می‌توان نپذیرفت، اما بدون دعوا و تخریب.

پزشكیان با استناد به آیه‌ای دیگر از قرآن تصریح كرد: در آیه‌ای دیگر آمده است كه بل كذبوا بما لم یحیطوا بعلمه و لما یأتهم تأویله، كذلك كذب الذین من قبلهم، فانظر كیف كان عاقبة الظالمین. این آیه درباره كسانی سخن می‌گوید كه بدون داشتن علم و آگاهی، حقیقت را انكار می‌كنند و از روی ناآگاهی، آن را تكذیب می‌كنند. این همان سرنوشتی است كه ظالمان پیشین نیز دچار آن شدند. هیچ ظلمی بالاتر از این نیست كه انسان چیزی را كه نمی‌داند، صرفاً از روی ناآگاهی و تعصب انكار كند.

رئیس جمهور با تأكید بر اهمیت حق‌گویی و دوری از تعصب خاطرنشان كرد: آیه‌ای دیگر نیز می‌فرماید علی الله إلا الحق؛ یعنی مگر ما با خدا پیمان نبسته‌ایم كه جز حق چیزی نگوییم؟ پس چرا برخی از افراد، به جای پذیرش حقیقت، در برابر آن موضع‌گیری می‌كنند؟ دو نكته اساسی در اینجا وجود دارد؛ اول اینكه همیشه حقیقت را بگوییم، و دوم اینكه چیزی را كه نمی‌دانیم، ناآگاهانه تكذیب نكنیم.

وی با اشاره به چالش‌های فرهنگی جامعه تصریح كرد: آیا امروز این فرهنگ در جامعه ما وجود دارد؟ آیا ما قبل از شناختن یك فرد، او را قضاوت نمی‌كنیم؟ آیا قبل از شنیدن یك ایده، آن را رد نمی‌كنیم؟ بسیاری از ما بدون آگاهی، به نقد و حتی تخریب دیگران می‌پردازیم، درحالی‌كه حتی به صحبت‌های آنها گوش نداده‌ایم. این همان مشكلی است كه قرآن نیز به آن اشاره كرده است.

رئیس جمهور با تأكید بر لزوم تغییر این رویكرد در جامعه اظهار داشت: باید یاد بگیریم كه به صحبت‌های دیگران گوش دهیم، آنها را بررسی كنیم، و اگر منطقی و درست بودند، آنها را بپذیریم. اگر هم قابل قبول نبودند، بدون تخریب و توهین آنها را كنار بگذاریم. آیه‌ای از قرآن كریم می‌فرماید شما مسیر خود را بروید و من نیز مسیر خود را، اما این به معنای آن نیست كه با جهل و ناآگاهی، در برابر هر سخن جدیدی كه می‌شنویم، مقاومت كنیم.

پزشكیان خاطرنشان كرد: هیچ ظلمی بالاتر از این نیست كه انسان در مسئله‌ای كه نمی‌داند، رهنمود بدهد. اگر قرار است مسیر صحیحی را نشان دهیم، باید افرادی كه علم و تجربه كافی دارند، سخن بگویند و ما نیز شنونده باشیم. این همان چیزی است كه امروز به آن نیاز داریم؛ شنیدن، شناختن، تحلیل كردن و سپس تصمیم گرفتن.

رئیس جمهور با اشاره به مفهوم ایمان و ابعاد آن در نهج‌البلاغه اظهار داشت: ایمانی كه درباره آن سخن گفته می‌شود، بر پایه چهار اصل بنا شده است؛ عدل و جهاد از جمله اركان اصلی این ایمان هستند، اما ایمان چیزی نیست كه به‌سادگی قابل دستیابی باشد. شهید بهشتی در كتاب حق و باطل، به‌روشنی توضیح می‌دهد كه ایمان شامل صبر، یقین، عدل و جهاد است. هركدام از این مفاهیم، خود دارای ابعاد گسترده‌ای هستند كه درك آنها نیازمند مطالعه و تعمق است.

او با اشاره به اهمیت درونی‌سازی مفاهیم ایمانی تصریح كرد: وقتی درباره ایمان صحبت می‌كنیم، باید درك كنیم كه صبر یعنی چه، یقین چه جایگاهی دارد و جهاد به چه معناست. اینها فقط الفاظی نیستند كه بر زبان جاری شوند، بلكه پایه‌های اساسی یك جهان‌بینی كامل هستند. كفر و شك نیز هركدام تعاریف خاص خود را دارند و شناخت درست آنها، ما را در مسیر صحیح هدایت می‌كند.

رئیس جمهور با تأكید بر نقش آموزش در پرورش نسل آگاه و متعهد خاطرنشان كرد: آنچه كه امروز به آن نیاز داریم، این است كه دانشجویان، محصلان و فرزندان ما طوری آموزش ببینند كه در علم، اخلاق و معرفت، به بالاترین درجات برسند. آنها باید به قوی‌ترین، عالم‌ترین و بااخلاق‌ترین افراد جامعه تبدیل شوند. خداوند، ربی اعلی و ربی عظیم است و عبادت او، حركت به سوی تعالی است. ایمان یعنی حركت دائمی در مسیر تكامل، و این مسیر، نقطه پایانی ندارد.

پزشكیان با اشاره به ضرورت پیوند قرآن با سبك زندگی تصریح كرد: ایمان زمانی معنا پیدا می‌كند كه در رفتار، تفكر و سبك زندگی انسان ظهور و بروز داشته باشد. اگر ایمان فقط در زبان باشد، اما در عمل تغییری ایجاد نكند، كاركرد حقیقی خود را از دست خواهد داد. این همان موضوعی است كه باید به‌طور ویژه به دانش‌آموزان و دانشجویان آموزش داده شود.

رئیس جمهور با استناد به مباحث قرآنی و تعالیم ائمه اطهار اظهار داشت: تمام آنچه كه در اسلام و قرآن مطرح شده است، حول دو محور اساسی می‌گردد؛ حق و عدالت. هرگاه این دو اصل در جامعه حاكم شوند، مسیر هدایت روشن خواهد شد. اسلامی كه قرآن از آن سخن می‌گوید و ائمه از آن دفاع می‌كنند، اسلامی است كه در آن، حق و عدالت به‌عنوان اصول بنیادین در تمامی عرصه‌ها اجرا شود.

رئیس جمهور با اشاره به فلسفه ظهور و نقش عدالت در جامعه اظهار داشت: امام زمان وقتی ظهور كند، زمین را سرشار از عدل و داد خواهد كرد، پس از آنكه ظلم و ستم آن را فرا گرفته باشد. تمام هدفی كه ما در حكومت و مدیریت جامعه دنبال می‌كنیم، اجرای عدالت است. مقام معظم رهبری نیز بار‌ها تأكید كرده‌اند كه ما در این مسیر عقب هستیم؛ یعنی در تحقق این عدالت، كاستی‌هایی داریم و باید برای رسیدن به آن تلاش كنیم. اگر امروز در جامعه با مشكلاتی مواجه هستیم، دلیل آن عدم رعایت انصاف و عدالت در برخورد با مردم است.

او با تأكید بر لزوم رفتار عادلانه در اداره كشور خاطرنشان كرد: اگر می‌خواهیم جامعه اصلاح شود، باید رفتارمان را بر اساس انصاف و عدالت تنظیم كنیم. همان‌طور كه از نزدیكان خود حمایت می‌كنیم و دغدغه آنها را داریم، باید همه مردم را نیز به همین چشم ببینیم. این همان چیزی است كه باید برای آن قیام و تلاش كرد و برای تحقق آن، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی داشت.

رئیس جمهور با اشاره به نقش رویداد‌های فرهنگی و قرآنی در شكل‌گیری یك جامعه آرمانی تصریح كرد: مجالس، نمایشگاه‌ها و برنامه‌هایی كه شما عزیزان برگزار می‌كنید، تنها یك مراسم ساده نیستند، بلكه زمینه‌ای برای تغییر رفتار ما و ایجاد یك جامعه الگو هستند. جامعه‌ای كه وقتی دیگران به آن نگاه می‌كنند، آرزو كنند كه كاش در چنین محیطی زندگی می‌كردند. چرا باید وضعیت برخی جوامع دیگر به گونه‌ای باشد كه جوانان ما به آنها حسرت بخورند و برای حضور در آنجا انگیزه پیدا كنند؟ آیا نباید جامعه ما به سمتی حركت كند كه دیگران آرزوی حضور در كنار ما را داشته باشند؟

پزشكیان با استناد به سیره پیامبر اسلام خاطرنشان كرد: رسول خدا در مسجد نشسته بود، كسی وارد شد و پرسید: محمد كجاست؟ گفتند او همین‌جا نشسته است. آن فرد پرسید كه چگونه نمی‌توانم او را تشخیص دهم؟ زیرا رسول خدا آن‌قدر ساده و بی‌تكلف در میان مردم بود كه تفاوتی میان او و دیگران احساس نمی‌شد. ما نیز باید همانگونه باشیم.

رئیس جمهور با تأكید بر اینكه هیچ‌كس نمی‌تواند از قضاوت الهی بگریزد، تصریح كرد: همه ما بنده خدا هستیم و در نهایت، هیچ راهی برای فرار از عدالت الهی وجود ندارد. تقوا دریایی از معرفت است كه باید آن را در رفتار و تصمیم‌گیری‌های خود جاری كنیم.

پزشكیان در پایان با قدردانی از تلاش‌ها و زحمات برگزاركنندگان این مراسم اظهار داشت: از همه شما عزیزان كه در این مسیر تلاش می‌كنید، قدردانی می‌كنم. از خداوند بزرگ در این ماه مبارك و این شب‌های ارزشمند درخواست می‌كنم كه ما را از عاملین به قرآن قرار دهد، شرمنده شهدا و بزرگان نكند و توفیق حركت در مسیر عدالت و انسانیت را نصیب ما گرداند.

همچنین پیش از آغاز سخنان رئیس جمهور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر جایگاه هدایتگری قرآن كریم تأكید كرد و گفت: قرآن كریم خود را كتاب هدایت معرفی می‌كند و بار‌ها در آیات مختلف از این ویژگی یاد شده است. اینكه قرآن، جامعه هدف هدایت خود را چگونه تعریف می‌كند، برای ما كه در مسیر قرآنی حركت می‌كنیم، آموزه‌ای مهم است كه باید در انتخاب جامعه هدف فعالیت‌های خود مورد توجه قرار دهیم.

صالحی با تأكید بر اینكه تفاوت در تعابیر قرآن، صرفاً یك بازی زبانی نیست، بلكه نشان‌دهنده گستردگی پیام آن است، گفت: فعالیت‌های قرآنی، چه در قالب رویداد‌هایی مانند نمایشگاه قرآن و چه در قالب تجلیل از خادمان قرآن، باید این دایره پیام را وسیع‌تر ببینند. نباید پیام قرآن را تنها برای متقین و مؤمنین محدود كرد، بلكه باید تلاش كرد كه پیام جذاب و شیرین قرآن را به همه مسلمانان و حتی همه انسان‌ها منتقل كنیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به ضرورت گسترش این پیام در سطح جامعه تأكید كرد: این یك دغدغه مهم برای جامعه قرآنی است كه از گفتگویی درونی میان اهل قرآن فراتر رود و راهی برای رساندن پیام قرآن به فضا‌های وسیع‌تر بیابد، هم از لحاظ محتوا و هم از لحاظ ابزار و روش‌های نوین. امید است كه هم رویداد‌هایی مانند نمایشگاه قرآن و هم جریان‌هایی همچون انجمن خادمان قرآن، به تحقق این هدف كمك كنند تا لایه‌لایه‌های پیام قرآنی برای جامعه، مشهودتر و ملموس‌تر شود.

صالحی در پایان با تقدیر از حمایت‌های رئیس جمهور از فعالیت‌های قرآنی، گفت: از حضور رئیس جمهور محترم كه همواره با تواضع و علاقه‌ای ویژه به حوزه قرآن توجه دارند، سپاسگزارم. امیدوارم بتوانیم از مائده قرآن بهره‌مند شویم و مسیر خدمت به این كتاب هدایت را ادامه دهیم.

رئیس جمهور در این مراسم از تعدادی از خادمان قرآن كریم در بخش‌های «قاریان، حافظان، اساتید و مدرسان»، «مدیران قرآنی»، «هنرمندان قرآنی»، «فعالان حوزه نشر و رسانه‌های قرآن» و «پژوهشگران، مفسران، مدرسان و دانشمندان قرآنی» تجلیل كرد.

مسعود پزشكیان همچنین پیش از شركت در سی‌امین آیین تكریم خادمان قرآن كریم جمهوری اسلامی ایران، از بخش‌های مختلف سی و دومین نمایشگاه قرآن نیز بازدید كرد.

رئیس جمهور در این بازدید از غرفه‌های تبیان، آستان قدس رضوی، غرفه كودك و نوجوان، غرفه نهج البلاغه، غرفه جلسات خانگی، غرفه موسی كلیم الله و چندین غرفه دیگر دیدن كرد.

پزشكیان در حاشیه بازدید از نمایشگاه، از غرفه فیلم سینمایی «موسی كلیم‌الله (ع)» نیز در نمایشگاه بازدید كرد و در جریان روند تولید این فیلم قرار گرفت.

رئیس دفتر رئیس جمهور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی و مسئول برگزاری نمایشگاه قرآن كریم، پزشكیان را در این بازدید همراهی می‌كردند.

سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن كریم از 15 اسفندماه در مصلای امام خمینی (ره) آغاز شد. این نمایشگاه با وسعتی نزدیك به 20 هزار مترمربع و در 37 بخش برگزار شد.

دسترسی سریع