به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، برنامه «فقه پویا» از رادیو معارف در ادامه سلسله مباحث خود پیرامون اغتشاشات اخیر، به واكاوی ابعاد فقهی و حقوقی این پدیده پرداخت. در این برنامه، حجت‌الاسلام حجت‌الله فتحی و دكتر حسینعلی بای به تبیین مبانی فقهی، مواد قانونی و آراء قضایی مرتبط با جرائم ناشی از اغتشاشات پرداختند.
كارشناسان برنامه در بخش نخست، به مسئله مسئولیت كیفری در صورت ناشناس بودن قاتل یا ضارب اشاره كردند. حجت‌الاسلام فتحی با اشاره به ماده 435 قانون مجازات اسلامی و رأی وحدت رویه دیوان عالی كشور، بیان كرد: در صورتی كه در جنایات عمدی امكان دسترسی به مرتكب به دلیل فرار یا فوت وجود نداشته باشد، امكان پرداخت دیه از بیت‌المال پیش‌بینی شده است.
دكتر بای نیز با استناد به قواعد فقهی از جمله قاعده «لایبطل دم مسلم» تأكید كرد كه در فقه اسلامی، خون و حق مسلمان نباید هدر رود و در موارد فقدان دسترسی به عامل جنایت، بیت‌المال می‌تواند مسئول جبران خسارت باشد.
در ادامه، موضوع معاونت در جرم و مصادیق آن بررسی شد. حجت‌الاسلام فتحی با اشاره به ماده 126 قانون مجازات اسلامی، مصادیقی همچون تحریك، تطمیع، تهدید، ترغیب، فریب و تسهیل وقوع جرم را از مصادیق قانونی معاونت در جرم برشمرد و تصریح كرد كه صرف تماشای وقوع جرم یا عدم گزارش آن، از منظر حقوق كیفری معاونت محسوب نمی‌شود، هرچند از نظر اخلاقی قابل نقد است.
بخش دیگری از برنامه به مسئولیت مأموران حافظ امنیت اختصاص یافت. دكتر بای با اشاره به قانون به‌كارگیری سلاح، گفت: مأموران در صورت رعایت ضوابط قانونی، مجاز به استفاده از سلاح برای مقابله با اغتشاشگران هستند و اگر در این شرایط، شهروندان بی‌گناه به‌صورت غیرعمدی آسیب ببینند، دیه آنان از بیت‌المال پرداخت خواهد شد. وی افزود: در صورت تخلف مأمور از مقررات، مسئولیت كیفری و مدنی متوجه شخص مأمور خواهد بود.
كارشناسان همچنین به تفاوت میان معترضان قانونی، شهروندان عادی و اغتشاشگران مسلح اشاره كرده و بر ضرورت تفكیك این گروه‌ها در تحلیل‌های حقوقی و قضایی تأكید كردند. آنان نقش حكومت در تأمین نظم و امنیت عمومی و جبران خسارات ناشی از ناآرامی‌ها را از منظر فقهی و حقوقی مورد توجه قرار دادند.
گفتنی است این برنامه به تهیه كنندگی محمدجواد طوسی و با اجرای محمدرضا نظری یكشنبه‌ها و دوشنبه‌ها ساعت 15:00 از آنتن رادیو معارف تقدیم شنوندگان این رسانه دینی می‌شود.