كارشناسان برنامه «برهان»، سخنان وزیر خارجه آمریكا را نشانه‌ای از تقابل ریشه‌دار غرب با ایران دانستند و تأكید كردند كه اختلافات كنونی را نمی‌توان صرفاً به انقلاب اسلامی یا مسائل سیاسی روز محدود كرد.
به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، دكتر فتوتیان و دكتر شهرستانی در برنامه «برهان» با بررسی سخنان ماركو روبیو، وزیر خارجه آمریكا، درباره جنگ تمدنی با ایران، این اظهارات را نشانه‌ای از فراتر بودن تقابل تهران و واشنگتن از اختلافات سیاسی و تحولات پس از انقلاب اسلامی دانستند.
شهرستانی با مقایسه سخنان روبیو با اظهارات جورج بوش پسر درباره محور شرارت، گفت: آنچه پیش‌تر درباره ماهیت تقابل غرب با ایران مطرح می‌شد، در سخنان وزیر خارجه آمریكا آشكار شد و این اظهارات نشان داد كه از نگاه وی، مسئله صرفاً جمهوری اسلامی نیست، بلكه ایران با پیشینه تاریخی و تمدنی خود نیز در كانون این تقابل قرار دارد.
وی با اشاره به ریشه‌های تاریخی روابط ایران و غرب اظهار كرد: دشمنی مورد بحث را نمی‌توان تنها به وقایع 13 آبان 1358 یا كودتای 28 مرداد 1332 محدود كرد، بلكه باید پیشینه تاریخی طولانی‌تری را نیز در تحلیل این روابط در نظر گرفت.
این كارشناس همچنین با انتقاد از نحوه روایت برخی تحولات تاریخی، به موضوع تقابل ایران و یونان و نیز منازعه فلسطین و رژیم صهیونیستی اشاره كرد و گفت: در بررسی منازعات، توجه به زمینه‌های تاریخی و پرهیز از آغاز روایت از رویدادهای مقطعی، اهمیت اساسی دارد.
وی سخنان روبیو را قابل تأمل برای افرادی دانست كه به عادی‌سازی روابط با آمریكا امید بسته‌اند و افزود: از این منظر، تقابل غرب با ایران را نمی‌توان صرفاً به ماهیت اسلامی و انقلابی نظام سیاسی كشور محدود دانست؛ بلكه باید نقش تاریخی ایران در برابر رویكردهای سلطه‌جویانه را نیز بررسی كرد.
دكتر فتوتیان نیز با اشاره به حمایت ایران از حزب‌الله، یمن و برخی ملت‌ها و جریان‌های دیگر، این رویكرد را ناشی از نگاهی تمدنی دانست كه بر استقلال ملت‌ها و مقابله با سلطه‌جویی تأكید دارد.
وی با انتقاد از دیدگاهی كه بر اساس آن، گسترش تجارت و اعطای امتیازات اقتصادی در مذاكرات سیاسی می‌تواند زمینه‌ساز صلح پایدار با قدرت‌های غربی باشد، اظهار كرد: سخنان مقام‌های آمریكایی نشان می‌دهد كه برای تحلیل روابط بین‌الملل، باید علاوه بر مناسبات اقتصادی و سیاسی، تفاوت در نگرش‌ها و مبانی فكری طرف‌ها را نیز در نظر گرفت.
این كارشناس با تأكید بر اهمیت نگاه انسانی و تمدنی در مناسبات جهانی تصریح كرد: از این منظر، اختلافات موجود تنها به رقابت‌های سیاسی محدود نیست، بلكه به نوع نگاه به انسان، استقلال ملت‌ها و شیوه تنظیم روابط جهانی نیز ارتباط دارد.
این گفت‌وگو با طرح این پرسش همراه بود كه آیا شعار «مرگ بر آمریكا» عامل تقابل و جنگ است یا باید ریشه‌های این منازعه را در تاریخ روابط ایران و غرب، اختلاف در منافع و تفاوت دیدگاه‌های تمدنی جست‌وجو كرد؟
